ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ
ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΕΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΥΓΕΙΑΣ
Άρθρο 1
Γενικές Αρχές Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας
1. Ως Πρωτοβάθμια
Φροντίδα Υγείας (Π.Φ.Υ.) νοείται το σύνολο των ολοκληρωμένων υπηρεσιών που
έχουν ως σκοπό την παρακολούθηση, διατήρηση και βελτίωση της υγείας του
ανθρώπου. Οι υπηρεσίες περιλαμβάνουν την προαγωγή της υγείας, την πρόληψη της
νόσου, τη διάγνωση, την θεραπεία, την ολοκληρωμένη φροντίδα και τη συνέχεια αυτής.
Το Κράτος έχει την ευθύνη για την παροχή ποιοτικών υπηρεσιών Π.Φ.Υ. στο σύνολο
του πληθυσμού, με σεβασμό στα δικαιώματα και τις ανάγκες του.
2. Οι υπηρεσίες
Π.Φ.Υ. αποτελούνται από:
α) τις υπηρεσίες
υγείας για την παροχή των οποίων δεν απαιτείται εισαγωγή του ατόμου σε
νοσηλευτικό ίδρυμα,
β) την εκτίμηση των
αναγκών υγείας των πολιτών, το σχεδιασμό και την υλοποίηση μέτρων και
προγραμμάτων για την πρόληψη νοσημάτων, την καθολική εφαρμογή εθνικού προγράμματος
προσυμπτωματικού ελέγχου για επιλεγμένα νοσήματα και την προαγωγή υγείας,
γ) την τακτική
παρακολούθηση και τη διαχείριση ασθενών με χρόνια νοσήματα,
δ) τον οικογενειακό
προγραμματισμό και τις υπηρεσίες μητέρας – παιδιού,
ε) την παραπομπή,
παρακολούθηση και κατά περίπτωση συνδιαχείριση περιστατικών στη Δευτεροβάθμια
και Τριτοβάθμια Φροντίδα,
στ) την παροχή
επείγουσας προνοσοκομειακής φροντίδας,
ζ)την υλοποίηση
προγραμμάτων εμβολιασμού,
η) τις υπηρεσίες
αποκατάστασης,
θ) την παροχή
ανακουφιστικής και παρηγορητικής φροντίδας,
ι) την παροχή υπηρεσιών
Πρωτοβάθμιας Ψυχικής Υγείας και τη διασύνδεση με τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας,
ια) την Πρωτοβάθμια
Οδοντιατρική και Ορθοδοντική Φροντίδα, με έμφαση στην πρόληψη,
ιβ) τη διασύνδεση με
υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας.
3. Οι υπηρεσίες
Π.Φ.Υ. διαρθρώνονται, αναπτύσσονται, οργανώνονται και λειτουργούν με βάση τις
αρχές της δωρεάν καθολικής υγειονομικής κάλυψης του πληθυσμού, της ισότιμης πρόσβασης
στις υπηρεσίες υγείας, της προσέγγισης αποκλεισμένων και ευπαθών κοινωνικών
ομάδων, της διασφάλισης της ποιότητας και ασφάλειας των παρεχομένων υπηρεσιών,
της συνέχειας της φροντίδας υγείας, της ευθύνης και λογοδοσίας των παρόχων υπηρεσιών
υγείας, της τομεοποίησης, της ιατρικής, νοσηλευτικής ή άλλης επαγγελματικής δεοντολογίας,
της εγγύτητας των υπηρεσιών στον τόπο κατοικίας, διαμονής ή εργασίας, της διασύνδεσης
με λοιπές υπηρεσίες υγείας, της ορθολογικής παραπομπής σε άλλες μονάδες ή
υπηρεσίες του Ε.Σ.Υ. ή συμβεβλημένων παρόχων για διάγνωση, θεραπεία, νοσηλεία ή
περαιτέρω φροντίδα, της διατομεακής συνεργασίας με τοπικούς, κοινωνικούς και επιστημονικούς
φορείς, καθώς και της αγωγής υγείας της κοινότητας και της ενεργούς συμμετοχής
της στην ικανοποίηση των υγειονομικών της αναγκών.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τις ανάγκες του
παρόντος νόμου ισχύουν οι κάτωθι ορισμοί:
1. Ομάδα Υγείας: Η
Ομάδα που αποτελείται από γιατρούς ειδικοτήτων Γενικής Ιατρικής, Παθολογίας,
Παιδιατρικής, από Νοσηλευτή/-τρια, Επισκέπτη/-τρια Υγείας, Κοινωνικό/-ή Λειτουργό
και από διοικητικό προσωπικό, με ελάχιστη σύνθεση έναν Οικογενειακό γιατρό, ένα
Νοσηλευτή ή Επισκέπτη Υγείας και έναν διοικητικό υπάλληλο. Ως Ομάδα Υγείας θεωρείται
και η συγκροτούμενη με βάση τη διαδικασία του άρθρου 106 του ν. 4461/2017 Τοπική
Ομάδα Υγείας.
2. Υπηρεσίες
περιπατητικής φροντίδας: Υπηρεσίες εξωνοσοκομειακής και εξειδικευμένης φροντίδας
υγείας που παρέχονται στους λήπτες υπηρεσιών υγείας από τα Κέντρα Υγείας.
3. Ηλεκτρονική
εφαρμογή Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας: Κάθε εφαρμογή που έχει δημιουργηθεί ή
αποκτηθεί και λειτουργεί για την υποστήριξη της παροχής υπηρεσιών Πρωτοβάθμιας
Φροντίδας Υγείας.
4. Συντελεστής
ηλικιακής ομάδας: Ο αριθμός με τον οποίο καθορίζεται η αποζημίωση των συμβεβλημένων
με τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. γιατρών με βάση την ηλικιακή ομάδα.
Άρθρο 3
Μονάδες Παροχής Υπηρεσιών Π.Φ.Υ.
1. Οι υπηρεσίες
Π.Φ.Υ. παρέχονται μέσα από ένα ενιαίο, ολοκληρωμένο και αποκεντρωμένο σύστημα
που οργανώνεται, διοικείται και λειτουργεί σύμφωνα με τις διατάξεις του
παρόντος.
Στο πρώτο επίπεδο
παρέχονται υπηρεσίες Π.Φ.Υ. από τις Τοπικές Μονάδες Υγείας (Το.Μ.Υ.), τα
Περιφερειακά Ιατρεία, τα Περιφερειακά Πολυδύναμα Ιατρεία, τα Περιφερειακά Ειδικά
Ιατρεία και τα Τοπικά Ιατρεία. Τα Περιφερειακά Ιατρεία, τα Περιφερειακά
Πολυδύναμα Ιατρεία, τα Περιφερειακά Ειδικά Ιατρεία και τα Τοπικά Ιατρεία
δύνανται να μετονομάζονται σε To.M.Y., εφόσον η σύνθεση του προσωπικού το
επιτρέπει, με απόφαση του Διοικητή της οικείας Υ.Πε. και σύμφωνη γνώμη του
Κε.Σ.Υ.Πε. Το πρώτο επίπεδο παροχής υπηρεσιών Π.Φ.Υ. περιλαμβάνει τους
επαγγελματίες υγείας που παρέχουν υπηρεσίες σε μονάδες παροχής υπηρεσιών Π.Φ.Υ.
και ως συμβεβλημένοι με τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. σύμφωνα με τις αρχές του άρθρου 1. Στο
δεύτερο επίπεδο παρέχονται υπηρεσίες περιπατητικής φροντίδας από τα Κέντρα
Υγείας. Τα Κέντρα Υγείας Αστικού Τύπου και οι Μονάδες Υγείας του Π.Ε.Δ.Υ. μετονομάζονται
σε Κέντρα Υγείας. Καταργείται εφεξής η επωνυμία Π.Ε.Δ.Υ.
2. Με αποφάσεις των
Υπουργών Υγείας, Διοικητικής Ανασυγκρότησης και Οικονομικών, μετά από
γνωμοδότηση του ΚE.Σ.Υ. και απόφαση του ΚE.Σ.Υ.Πε. καθορίζονται το ενιαίο πλαίσιο
οργάνωσης και λειτουργίας για όλες τις μονάδες παροχής υπηρεσιών Π.Φ.Υ. καθώς και
οι προϋποθέσεις και ο τρόπος στελέχωσής τους, με κριτήρια ιδίως τον
εξυπηρετούμενο πληθυσμό και τις τυχόν ιδιαιτερότητες του εκάστοτε Το.Π.Φ.Υ. ή
της οικείας Υ.Πε.
Άρθρο 4
Τοπικές Μονάδες Υγείας
1. Οι Τοπικές
Μονάδες Υγείας (Το.Μ.Υ.) συστήνονται ως αποκεντρωμένες μονάδες των Κέντρων
Υγείας με κοινές αποφάσεις των Υπουργών Οικονομικών, Διοικητικής Ανασυγκρότησης
και Υγείας μετά από εισήγηση του Διοικητή της οικείας Υ.Πε. και σύμφωνη γνώμη
του Κε.Σ.Υ.Πε.. Δεν απαιτείται σύσταση στην περίπτωση μετονομασίας δομών σύμφωνα
με το τρίτο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 3. Οι Το.Μ.Υ. στελεχώνονται από
μία Ομάδα Υγείας.
2. Οι Το.Μ.Υ.
λειτουργούν ως μονάδες οικογενειακής ιατρικής, με εγγεγραμμένο πληθυσμό ευθύνης
και έχουν ως σκοπό:
α) την προαγωγή και
αγωγή υγείας του πληθυσμού που καλύπτουν,
β) την παρέμβαση και
προαγωγή της υγείας στην οικογένεια, την εργασία, τα σχολεία και γενικά σε όλο
το φάσμα των δομών κοινωνικής φροντίδας και αλληλεγγύης,
γ) την πρόληψη,
εκτίμηση και διαχείριση κινδύνου για μεταδιδόμενα ή μη νοσήματα σε ομάδες ή
άτομα του πληθυσμού σε συνεργασία με τις υπηρεσίες δημόσιας υγείας,
δ) τη συστηματική
παρακολούθηση της υγείας του πληθυσμού ευθύνης τους,
ε) την αντιμετώπιση
οξέων προβλημάτων υγείας και παραπομπή στα Κέντρα Υγείας ή στα Νοσοκομεία,
στ) την
προγραμματισμένη φροντίδα ενηλίκων και παιδιών,
ζ) την παρακολούθηση
και διαχείριση χρόνιων νοσημάτων στη μονάδα και κατ’ οίκον,
θ) την κατ’ οίκον
φροντίδα υγείας,
η) τη συμβουλευτική
και υποστήριξη σε άτομα και οικογένειες,
ι) την αναγνώριση
και ανίχνευση ψυχικών παθήσεων σε συνεργασία με τις Μονάδες Ψυχικής Υγείας του
Τομέα Ψυχικής Υγείας και αντίστοιχα την αναγνώριση και ανίχνευση
περιστατικών
εξαρτήσεων και παραπομπή στους αρμόδιους φορείς εξαρτήσεων,
ια) την εκπαίδευση
και καθοδήγηση ατόμων και οικογενειών για τη διαχείριση χρόνιων νοσημάτων και
καταστάσεων υψηλού κινδύνου για την υγεία τους και
ιβ) τη συλλογή και
αξιοποίηση στοιχείων επιδημιολογικής επιτήρησης, σύμφωνα με το Διεθνή
Υγειονομικό Κανονισμό σε συνεργασία με τις υπηρεσίες δημόσιας υγείας.
3. Το τακτικό ωράριο
των Το.Μ.Υ. είναι επτάωρο και πενθήμερο από Δευτέρα έως και Παρασκευή. Οι
υπηρεσίες των Το.Μ.Υ. παρέχονται από τις 8:00 έως τις 21:00, σε δύο βάρδιες ως
ακολούθως: από τις 8:00 έως τις 15:00 και από τις 14:00 έως τις 21:00. Το ωράριο
μπορεί να τροποποιείται μετά από εισήγηση του Διοικητή της οικείας Υ.Πε. και απόφαση
του Κε.Σ.Υ.Πε., με κριτήρια ιδίως τη στελέχωση των Το.Μ.Υ., τον αριθμό των εν λειτουργία
Μονάδων Π.Φ.Υ. στην περιοχή, τη μεταξύ τους εγγύτητα και τις ανάγκες του εξυπηρετούμενου
πληθυσμού.
4. Υπεύθυνος για τη
λειτουργική οργάνωση της Ομάδας Υγείας, το συντονισμό των δράσεων, υπό τη
γενική εποπτεία του Συντονιστή Το.Π.Φ.Υ (άρθρο 14του παρόντος) και κάθε άλλο
σχετικό θέμα εύρυθμης λειτουργίας, ορίζεται ένας εκ της Ομάδας Υγείας, εκτός του
διοικητικού προσωπικού, με ψηφοφορία μεταξύ των μελών της. Σε περίπτωση ισοψηφίας,
τον Υπεύθυνο ορίζει ο Συντονιστής του οικείου Το.Π.Φ.Υ. Η θητεία του Υπεύθυνου
της Το.Μ.Υ. είναι διετής, με δυνατότητα ανανέωσης για δύο ακόμη έτη.
Άρθρο 5
Κέντρα Υγείας
1. Τα Κέντρα Υγείας
έχουν ως σκοπό ιδίως την παροχή υπηρεσιών:
α) ειδικευμένης
περιπατητικής φροντίδας για όλους τους ασθενείς που είτε προσέρχονται αυτοβούλως
στα Κέντρα Υγείας, είτε παραπέμπονται από τις λοιπές υπηρεσίες Π.Φ.Υ. του Το.Π.Φ.Υ.,
β) εκτάκτων και
επειγόντων περιστατικών,
γ) εργαστηριακού και
απεικονιστικού ελέγχου,
δ) οδοντιατρικής φροντίδας
ενηλίκων και παιδιών,
ε) φροντίδας μητέρας
και παιδιού,
στ) φροντίδας
παιδιών και εφήβων,
ζ) εξειδικευμένης
πρόληψης,
η) φυσικοθεραπείας,
εργοθεραπείας και λογοθεραπείας,
θ) ιατρικής της
εργασίας,
ι) κοινωνικής
ιατρικής και δημόσιας υγείας.
Με απόφαση του
Υπουργού Υγείας, ύστερα από εισήγηση του Διοικητή της οικείας Υ.Πε., δύναται να
προστίθενται και άλλες συναφείς αρμοδιότητες στα Κέντρα Υγείας, ανάλογα με τις
πληθυσμιακές και υγειονομικές ανάγκες.
2.Η παρ. 3 του
άρθρου 3 του ν. 4238/2014 (Α’ 38) αντικαθίσταται ως εξής:
«Η έδρα κάθε Κέντρου
Υγείας καθορίζεται με κριτήριο την ισόρροπη και χωρίς διακρίσεις εξυπηρέτηση
των κατοίκων της περιοχής ευθύνης του.»
3. Η παρ. 5 του
άρθρου 3 του 4238/2014 αντικαθίσταται ως εξής:
«Η περιοχή ευθύνης
κάθε Κέντρου Υγείας ονομάζεται Τομέας Πρωτοβάθμιας Φροντίδας
Υγείας (Το.Π.Φ.Υ.)
της οικείας Δ.Υ.Πε. Εντός του Το.Π.Φ.Υ όλες οι δημόσιες δομές παροχής
υπηρεσιών Π.Φ.Υ, οι
συμβεβλημένοι με τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ πάροχοι υπηρεσιών Π.Φ.Υ, καθώς και τα συμβεβλημένα
με τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ φαρμακεία, συνιστούν το Τοπικό Δίκτυο Π.Φ.Υ. Οι συμβεβλημένοι
με τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ πάροχοι καθώς και τα συμβεβλημένα με τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ φαρμακεία,
δύνανται να συμμετέχουν σε δράσεις προαγωγής υγείας και πρόληψης, υπό την εποπτεία
της οικείας Δ.Υ.Πε. Η περιοχή ευθύνης των Δ.Υ.Πε διαιρείται σε Τομείς Πρωτοβάθμιας
Φροντίδας Υγείας. Σε κάθε Δήμο αντιστοιχεί τουλάχιστον ένα Κέντρο Υγείας και σε
κάθε Δημοτική Ενότητα τουλάχιστον μία Το.Μ.Υ. Ο αριθμός των Το.Π.Φ.Υ και των αντίστοιχων
Τοπικών Δικτύων Υπηρεσιών Π.Φ.Υ κάθε Δ.Υ.Πε καθορίζεται με αποφάσεις του Υπουργού
Υγείας, μετά από εισήγηση της οικείας Δ.Υ.Πε. και σύμφωνη γνώμη του ΚΕ.Σ.Υ.Πε.».
4. Οι γιατροί που
υπηρετούν με σχέση εργασίας πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης στα Κέντρα Υγείας,
μπορούν μετά από αίτησή τους, γνώμη του Διοικητικού Συμβουλίου του Νοσοκομείου
και απόφαση του Διοικητή της οικείας Υ.Πε. να συμμετέχουν στην τακτική λειτουργία,
πρωινή και απογευματινή του αντίστοιχου με την ειδικότητά τους τμήματος του Νοσοκομείου
Αναφοράς, καθώς και στο εφημεριακό πρόγραμμα του τμήματος αυτού. Η ρύθμιση κάθε
σχετικής λεπτομέρειας γίνεται με απόφαση του Υπουργού Υγείας.
5. Η ενδεδειγμένη
στελέχωση του συνόλου των μονάδων Π.Φ.Υ εντός του Το.Π.Φ.Υ. για το ιατρικό
προσωπικό των ειδικοτήτων γενικής ιατρικής, παθολογίας, παιδιατρικής, ακτινοδιαγνωστικής,
βιοπαθολογίας, καρδιολογίας και οδοντιατρικής καθορίζεται με βάση τον πληθυσμό
του, ως εξής:
α) Γιατροί
ειδικότητας γενικής ιατρικής ή παθολογίας: 1 ανά 2.000 έως 2.500 ενήλικοι.
β) Γιατροί
ειδικότητας παιδιατρικής: 1 ανά 1.000 έως 1.500 παιδιά.
γ) Γιατροί
ειδικότητας ακτινοδιαγνωστικής: 2 ανά 25.000 έως 30.000 κάτοικοι.
δ) Γιατροί
ειδικότητας βιοπαθολογίας: 1 ανά 25.000 έως 30.000 κάτοικοι.
ε) Γιατροί
ειδικότητας καρδιολογίας: 1 ανά 25.000 έως 30.000 κάτοικοι.
στ) Οδοντίατροι: 1
ανά 10.000 κάτοικοι.
6. Με απόφαση του
Υπουργού Υγείας μετά από εισήγηση του Διοικητή της οικείας Υ.Πε. καθορίζεται το
ωράριο λειτουργίας των Κέντρων Υγείας, ο τρόπος και η αναγκαιότητα διενέργειας
εφημεριών και κάθε άλλο σχετιζόμενο θέμα. Μέχρι την έκδοση των σχετικών υπουργικών
αποφάσεων τα Κέντρα Υγείας και οι λοιπές μονάδες παροχής Π.Φ.Υ. εξακολουθούν να
λειτουργούν με το υφιστάμενο καθεστώς.
Άρθρο 6
Στελέχωση Κέντρων Υγείας
1. Τα Κέντρα Υγείας,
κατ’ εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 3 του παρόντος, στελεχώνονται από
ιατρικό και άλλο προσωπικό, όπως:
α) ιατρικό προσωπικό
ειδικοτήτων, όπως γενικής ιατρικής, παθολογίας, παιδιατρικής, οδοντιατρικής,
ιατρικής της εργασίας, κοινωνικής ιατρικής και δημόσιας υγείας, ακτινοδιαγνωστικής,
βιοπαθολογίας, καρδιολογίας, γυναικολογίας, γενικής χειρουργικής, ορθοπεδικής,
οφθαλμολογίας, πνευμονολογίας, ουρολογίας, ωτορινολαρυγγολογίας, δερματολογίας,
νευρολογίας, γαστρεντερολογίας, ενδοκρινολογίας και ρευματολογίας,
β) επιστημονικό και
άλλο υγειονομικό προσωπικό Νοσηλευτικής, Μαιευτικής, Δημόσιας και Κοινοτικής
Υγείας (Επισκέπτες Υγείας), Φυσικοθεραπείας, Εργοθεραπείας, Λογοθεραπείας, Ψυχολογίας,
Κοινωνικής Εργασίας (Κοινωνικοί Λειτουργοί), Ραδιολογίας- Ακτινολογίας, Τεχνολόγων
Ιατρικών Εργαστηρίων, Χειριστών Ιατρικών Συσκευών, Βοηθών Ιατρικών και Βιολογικών
Εργαστηρίων και Βοηθών Νοσηλευτών,
γ) διοικητικό
προσωπικό και
δ) μία ή
περισσότερες Ομάδες Υγείας.
2. Οι κλάδοι για τη
στελέχωση του Κέντρου Υγείας με επιστημονικό, λοιπό υγειονομικό και διοικητικό
προσωπικό καθορίζονται ως εξής:
α) ΠΕ Νοσηλευτικής
β) ΠΕ Κοινωνικών
Λειτουργών
γ) ΠΕ Ψυχολογίας
δ) ΠΕ Διοικητικού-
Οικονομικού
ε) ΤΕ Νοσηλευτικής
στ) ΤΕ Κοινωνικών
Λειτουργών
ζ) ΤΕ
Φυσικοθεραπείας
η) ΤΕ Εργοθεραπείας
θ) ΤΕ Λογοθεραπείας
ι) ΤΕ Ιατρικών
Εργαστηρίων (Τεχνολόγων)
ια) ΤΕ Μαιευτικής
ιβ) ΤΕ
Επισκεπτών/-τριών Υγείας
ιγ) ΤΕ
Ραδιολογίας-Ακτινολογίας
ιδ) ΤΕ Διοικητικού-
Λογιστικού
ιε) ΤΕ Διοίκησης
Μονάδων Υγείας & Πρόνοιας
ιστ) ΤΕ
Οδοντοτεχνιτών
ιζ) ΔΕ Βοηθών
Νοσηλευτών
ιη) ΔΕ Βοηθών
Ιατρικών και Βιολογικών Εργαστηρίων
ιθ) ΔΕ Χειριστών
Ιατρικών Συσκευών (Χειριστών – Εμφανιστών)
κ) ΔΕ Οδοντοτεχνιτών
κα) ΔΕ Βοηθών
Οδοντοτεχνιτών
κβ) ΔΕ Διοικητικών
Γραμματέων